appraisal & real estate consulting

underline

Ներդրումային նախագծերի գնահատում


Ցանկացած բիզնես պայմանավորված է որոշակի գործողություններով, որոնք ամփոփվում են բիզնես ծրագրերում կամ ներդրումային նախագծերում, որտեղ արտացոլված են նոր ստեղծվող կամ գոյություն ունեցող ձեռնարկության  գործառույթների իրականացման հիմնական սկզբունքները և ընթացակարգը: Ցանկացած ներդրող ցանկանում է համոզված լինել, որ միջոցներ է ներդնում իրապես շահույթաբեր նախագծի մեջ: Որպեսզի Ձեր ներդրումները վերադառնան շահույթով, նախևառաջ, անհրաժեշտ է իրականացնել ներդրումային նախագծի իրատեսական գնահատում: Ներդրումային նախագծի գնահատումը խիստ կարևոր է տվյալ նախագծի իրականացումից սպասվող եկամուտների և շահույթի մակարդակը որոշելու նպատակով: Ներդրումային նախագծերի կառուցվածքներն ու բովանդակությունները կարող են լինել տարատեսակ` սկսած նոր ձեռնարկության ստեղծման նախագծից մինչև անշարժ գույքի ձեռք բերման նպատակահարմարության գնահատումը:

 

Պետք է տարբերել ներդրումային նախագծերի արժեքային և տնտեսական գնահատումները: Ներդրումային նախագծերի արժեքային գնահատման նպատակն է՝ որոշել ներդրումային նախագծի արժեքը որոշակի գնահատման ամսաթվի դրությամբ: Նման գնահատման հաշվետվությունը կարող է օգտագործվել տարատեսակ իրավիճակներում՝ նախագիծը ֆինանսավորող համաներդրողների համար, ներդրումային նախագծի իրականացման նպատակով, վարկային միջոցների ներգրավման նպատակով և այլն: Ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման նպատակն է՝ ներդրումային որոշումների կայացումը: Այդ պատճառով ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման առաջադրանքները ունեն առավել ազատ պահանջներ, ինչպես գնահատման արդյունքենրի վերաբերյալ, այնպես էլ արժեքի որոշման համար կիրառվող մեթոդների վերաբերյալ, վերջիններս պայմանավորված են գնահատման նպատակներով և գործառույթներով:

 

Ներդրումային նախագծի գնահատումը ենթադրում է նախագծի ֆինանսական ցուցանիշների, տնտեսական արդյունավետության, եկամուտների և ռիսկերի հարաբերակցության և այլ գործոնների բացահայտում, վերլուծություն և ներկայացում: Ներդրումային նախագծի գնահատումը, ընդհանուր առմամբ, հանգեցվում է նախագծի իրականացման գործընթացի որոշակի տնտեսամաթեմատիկական մոդելի կառուցման, ուսումնասիրության և վերլուծության: Ներդրումային նախագծի գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել և վերլուծել բոլոր այն գործոնները, որոնք ազդում են նախագծի  իրագործման և արդյունավետության վրա: Որպես կանոն ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման հիմնական գործոններն են՝ ներդրումների  եկամտաբերությունը, վերադարձելիության ժամկետները, ռիսկերի գործոնները և դրանց մակարդակը: Երբեմն, ներդրումային նախագծերի արդյունավետության որոշմամբ զբաղվում են նախագծի իրականացման ընթացքում: Նման դեպքերում, անհրաժեշտ է, հաշվի առնելով արդեն իսկ իրագործված ներդրումների անդառնալիությունը, գնահատել հետագայում ծրագրավորվող գործընթացների և ներդրումների արդյունավետությունը:


Ներդրումային նախագծի գնահատման արդյունքների իրատեսականությունը, մեծապես կախված է ելակետային տվյալների ամբողջականությունից, հավաստիությունից և դրանց վերլուծության համար կիրառված մեթոդների ճիշտ ընտրությունից: Օրինակ, կառուցապատվող օբյեկտի ներդրումային նախագծի գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է իրականացնել շուկայի համապատասխան սեգմենտի մանրակրկիտ ուսումնասիրություն, որոշել պահանջարկի և առաջարկի բալանսը, ինչպես նաև գնային իրավիճակը, ներառյալ.

 

  • օբյեկտի տեղակայման վայրում ենթակառուցվածքների ուսումնասիրություն,
  • անշարժ գույքի զարգացման միտումների ուսումնասիրություն,
  • պահանջարկի և առաջարկի մակարդակների որոշում տվյալ տարածաշրջանում նմանատիպ օբյեկտների նկատմամբ:

 

Ներդրումային նախագծի գնահատման ծառայությունները ներառում են.

 

  • ներդրումային նախագծի իրականացման հետ կապված ռիսկերի վերլուծություն և բաշխում,
  • ֆինանսական կենսունակության գնահատում,
  • տեխնիկատնտեսական հիմնավորման և բիզնես նախագծերի վերլուծություն:

 

Հիմնականում ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատումն անհրաժեշտ է ներդրումների իրականցման նպատակով ներդրումային նախագծի ընտրության համար: Ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատումը կարող է իրականացվել բիզնես-նախագծի, ներդրումային նախագծի, տեխնիկա-տնտեսական հիմնավորման կամ նմանատիպ այլ փաստաթղթերի ուսումնասիրության շրջանակներում: Ներդրումային նախագծերի գնահատումն առավելապես պահանջված է հետևյալ դեպքերում՝


  • նախագծի ֆինանսավորման համար վարկային միջոցների ներգրավում,
  • պոտենցիալ ներդրողների համար, այդ թվում՝ միջազգային ընկերությունների, ֆոնդերի և այլն:

 

Ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատումը կարող է իրականացվել հայաստանյան, միջազգային, պետական և մասնավոր ներդրողների, բանկերի, վարկային և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների պահանջներին համապատասխան: Ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման ժամանակ հիմնվում են նախագծում արտացոլված տեղեկատվության վրա, դիտարկելով վերջինս որպես ամբողջական, ճշգրիտ և հավաստի:

 

Հիմնականում, նախագծի արդյունավետության գնահատումն իրականացվում է երկու փուլով.

 

  • նախագծի ամբողջական գնահատում և դրա հետագա մշակման նպատակահարմարության որոշում,
  • նախագծի մասնակիցների մասնակցության արդյնավետության գնահատում:


Ներդրումային նախագծերի գնահատումը սովորաբար իրականացվում է երեք նպատակների իրագործման համար.

 

  • կոնկրետ նախագծի գնահատում,
  • նախագծին մասնակցության նպատակահարմարության հիմնավորում,
  • մի քանի նախագծերի համեմատում և լավագույնի ընտրություն:

 

Կոնկրետ նախագծի գնահատումը ենթադրում է.

 

  • նախագծի ֆինանսական իրագործման գնահատում,
  • նախագծի իրագործման շահավետության գնահատում,
  • նախագծում մասնակցության շահավետության գնահատում,
  • նախագծի արդյունավետության պայմանների և գործոնների բացահայտում,
  • նախագծի իրականացման հետ կապված ռիսկերիի գնահատում,
  • նախագծի կայունության գնահատում, կապված շուկայական կոնյունկտուրայի պատահական տատանումների և այլ արտաքին պայմանների փոփոխությունների հետ: