appraisal & real estate consulting

underline

Բիզնեսի գնահատում


Ցանկացած
կազմակերպություն հիմնադրվում և որոշակի գործունեություն է ծավալում շահույթ ստանալու նպատակով: Բիզնեսի (ձեռնարկության) գնահատումը հանդիսանում է գնահատման գործունեության ամենաբարդ տարատեսակներից մեկը, որը պահանջում է ոչ միայն գնահատման սկզբունքների և տեսության բարձրակարգ իմացություն, այլ նաև՝ պրակտիկ մասնագիտական բամզամյա փորձ: Բիզնեսի գնահատումը, դա կապիտալի հետ կապված գործառույթների իրականացման հիմնական գործիքներից է, որը ներդրողներին հնրավորություն է ընձեռում խուսափել հնարավոր ռիսկերից, ինչպես նաև կայացնել հիմնավորված կառավարչական որոշումներ, որոնք անհրաժեշտ են բիզնեսի (ձեռնարկության) արդյունավետ զարգացման համար: Բիզնեսի գնահատումը ենթադրում է կազմակերպության բոլոր ակտիվների արժեքի որոշում` անշարժ գույքի, տրանսպորտային միջոցների և սարքավորումների, ներդրումների, ոչ նյութական ակտիվների և այլն: Գնահատման ենթակա են նաև կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը, անցյալ, ներկա և ապագայում սպասվող ֆինանսական հոսքերը, զարգացման հեռանկարները, մրցակցային դաշտը շուկայի տվյալ սեգմենտում: Բիզնեսի գնահատումն իրականացվում է տնտեսական, տեխնիկական, իրավական, ֆինասական համալիր գործոնների և ցուցանիշների պատշաճ ուսումնասիրության և վերլուծության արդյունքում, համապատասխան գնահատման մեթոդների կիրառմամբ: Բիզնեսի գնահատումը դա ձեռնարկության արժեքի որոշումն է որպես եկամուտաբեր ակտիվների համալիր, ուստի բիզնեսը, դա շատ ավելի լայն հասկացություն է քան գույքային համալիրը: Եկամտաբերությունը, ներդրումային դաշտը և պահանջարկը կախված են անընդհատ փոփոխվող գործընթացներից, որոնք ընթանում են ոչ միայն տվյալ բիզնեսի ներսում այլ նաև նրանից դուրս:  

  

Գնահատման նպատակների համար մենք <<բիզնես>> և <<ձեռնարկություն>> հասկացություններն օգտագործում ենք որպես հոմանիշներ, այնինչ վերջիններիս տնտեսագիտական մեկնաբանությունները տարբերվում են միմյանցից: Գնահատման ընթացքում ձեռնարկությունը դիտարկվում է որպես մեկ ընդհանուր համակարգ: Ձեռնարկությունը և բիզնեսը օժտված են ապրանքին բնորոշ բոլոր հատկանիշներով և կարող են հանդես գալ որպես առևտրային հարաբերությունների օբյեկտներ: Սակայն դրանք յուրահատուկ ապրանքներ են, այդ իսկ պատճառով  դրանց գնահատման համար անհրաժետ են հատուկ մոտեցումներ, սկզբունքներ և մեթոդներ: Շատ հաճախ, բիզնեսի գնահատման նպատակով, անհրաժեշտություն է առաջանում վերջինս դիտարկել մի քանի այլընտրանքային տարբերակներով, որը գնահտողից պահանջում է շուկայի մանրակրկիտ ուսումանսիրություն, դիտարկվող ոլորտի առանձնահատկությունների բացահայտում, միջազգային ֆինանսական հաշվետվությունների ստանդարտների իմացություն, ինչպես նաև արտասահմանյան շուկաներում համանման օբյեկտների ուսումնասիրություն: Բիզնեսի արժեքի գնահատումը հաճախ հանդիսանում է մշակվող բիզնես նախագծերի բաղկացուցիչ մասը:

Բիզնեսի իրատեսական գնահատում իրականացնելու և հիմնավորված արժեք որոշելու նպատակով չափազանց կարևոր է՝ ճիշտ հասկանալ գնահատման առաջադրանքը, պարզել գնահատման ենթակա արժեքի և իրավունքների տեսակները,  ինչպես նաև տեղեկանալ գնահատման արդյունքների օգտագործման նպատակին: Այպիսով, գնահատման իրականացման գործընթացում անհրաժեշտ է հստակ տարբերակել գնահատման նպատակը՝ որպես գնահատվող արժեքի տեսակի որոշում, գնահատվող իրավունքները՝ որպես գնահատման և օտարման ենթակա գույքային իրավունքներ, ինչպես նաև գնահատման գործառույթը՝ որպես գնահատման արդյունքների օգտագործման նպատակ:


Ընդհանուր առմամբ բիզնեսի գնահատման մեթոդները ներկայացված են երեք հիմնական եղանակներով.



  • Ծախսային մեթոդն իրենից ներկայացնում է գնահատման եղանակ, համաձայն որի բիզնեսի արժեքն որոշվում է ընկերության ակտիվների հանրագումարի արժեքի և ընկերության ընդհանուր պարտավորությունների արժեքի տարբերության հաշվարկմամբ: 

  • Եկամտային մեթոդն  իրենից ներկայացնում է գնահտման եղանակ, համաձայն որի բիզնեսի արժեքն որոշվում է հիմնվելով նրա եկամուտ բերելու կարողության վրա: Եկամտային մեթոդով բիզնեսի արժեքի գնահատումը իրականացվում է երկու փուլով՝ ապագայում ակնկալվող եկամուտների կանխատեսում և որոշում, ապագա եկամուտները ներկա արժեքի  փոխակերպում:

  • Համեմատական մեթոդն իրենից ներկայացնում է գնահտման եղանակ, համաձայն որի բիզնեսի արժեքն որոշվում է՝ այն համեմատելով համանման և  հանմադրելի օբյեկտների հետ:

 

<<Կոստ Կոնսալտ>> ընկերությունն առաջարկում է ցանկացած բնույթի և նշանակության, գործունեության տարատեսակ ուղղվածության բիզնեսի գնահատման ծառայություններ հետևյալ նպատակներով՝

  • բիզնեսի գնահատում առուվաճառքի համար,
  • բիզնեսի գնահատում ձեռնարակությունը վարձակալության հանձնելու նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում ձեռնարկության հեռանկարային զարգացման նախագծի մշակման նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում վարկավորման նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում ներդրումային որոշումներ կայացնելու համար,
  • բիզնեսի գնահատում ապահովագրության նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում ձեռնարկության սնանկացման ժամանակ,
  • բիզնեսի գնահատում դատական մարմինների պահանջով,
  • բիզնեսի գնահատում հավատարմագրային կառավարման հանձնելու նպատկով,
  • բիզնեսի գնահատում կառավարչական որոշումներ կայացնելու նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում կառուցվածքային փոփոխություններ կատարելու նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում լրացուցիչ բաժնետոմսերի թողարկման նպատակով,
  • բիզնեսի գնահատում միաձուլման/ կլանման գործառույթների համար,
  • բիզնեսի գնահատում ձեռնարկության վերակազմավորման, լուծարման ժամանակ,
  • բիզնեսի գնահատում բաժնեմասերի չափի որոշման նպատակով: